De provincie Noord-Brabant heeft twee pluimveehouders opgedragen het aantal kippen op hun bedrijven terug te brengen tot het vergunde niveau. Tegelijk kondigt het provinciebestuur aan een last onder dwangsom te willen opleggen, waarmee een financiële sanctie dreigt als de ondernemers niet binnen de gestelde aantallen blijven.
Aantallen en maatregelen
Volgens provincietellingen houdt het ene bedrijf bijna 155.000 legkippen, terwijl daar 89.500 zijn toegestaan. Het andere bedrijf telt bijna 33.000 dieren, tegenover een vergunning voor 15.770 kippen. De provincie meldt dat zij niet anders kan dan optreden omdat de uitstoot van stikstof te hoog is en er voldaan moet worden aan rechterlijke eisen.
| Bedrijf | Vergund aantal | Volgens provincie aanwezig |
|---|---|---|
| Bedrijf A | 89.500 | ~155.000 |
| Bedrijf B | 15.770 | ~33.000 |
De twee bedrijven maken deel uit van een groep van vijf pluimveebedrijven waarvan de provincie onlangs aangaf de vergunningen te willen intrekken. Deze bedrijven worden door Brabant aangeduid als piekbelasters in de directe omgeving van Natura 2000-gebieden.
Rechtszaak en bestuurlijke planning
De aanleiding voor het ingrijpen is een uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant naar aanleiding van een handhavingsverzoek van Mobilisation for the Environment (MOB). De rechter stelde dat de provincie "passende maatregelen" moet nemen om te voorkomen dat de natuur verder achteruitgaat en eiste "een blijvende, substantiële daling van stikstofdepositie".
"passende maatregelen" / "een blijvende, substantiële daling van stikstofdepositie"
Provinciale Staten hebben het zomerreces onderbroken om de zaak te behandelen; het debat staat gepland voor 14 augustus. De provincie streeft naar een principebesluit uiterlijk 1 oktober, waarna de betrokken boeren de gelegenheid krijgen om te reageren voordat een definitief besluit volgt. De Raad van State had Noord-Brabant eerder opgedragen om uiterlijk 10 juli 2026 opnieuw te beslissen over de handhavingsverzoeken.
Boeren reageren verontwaardigd
De getroffen agrariërs zeggen tegen lokale media dat de provincie jarenlang heeft gedoogd dat zij meer dieren hielden, omdat zij technische maatregelen hadden getroffen om de stikstofuitstoot binnen de vergunde grenzen te houden. Volgens deze boeren lijkt die afspraak nu niet langer te gelden. De provincie geeft daarover geen inhoudelijke toelichting in de berichten die zij publiceerde.
Financiële consequenties
Het provinciebestuur overweegt dwangsommen als middel om naleving af te dwingen. In eerder openbaar gemaakte stukken staat dat het college accepteert dat het bij het passeren van termijnen maximaal 75.000 euro aan dwangsommen moet betalen, nu bepaalde termijnen zijn overschreden.
- De actie betreft in eerste instantie vijf pluimveebedrijven die nabij Natura 2000-gebieden zouden liggen.
- Voor twee bedrijven zijn concrete overschrijdingen vastgesteld: respectievelijk bijna 155.000 versus 89.500 en bijna 33.000 versus 15.770 kippen.
- De provinciale agenda bevat een debat op 14 augustus en een beoogd principebesluit uiterlijk 1 oktober.
Wat betekent dit voor Brabantse boeren?
Voor de direct betrokken pluimveehouders betekent het bevel dat zij ofwel snel dieren moeten afvoeren ofwel alternatieve juridische stappen moeten nemen. Voor andere houders in Brabant is dit signaal relevant omdat het laat zien dat de provincie bereid is vergunningen en aantallen strikt na te leven als dat nodig wordt geacht om aan rechterlijke uitspraken te voldoen.
Het is nog onduidelijk hoeveel van de vijf bedrijven daadwerkelijk een definitieve intrekking van de vergunning zullen krijgen nadat het provinciecollege zijn besluit heeft genomen en de boeren hun zienswijze hebben kunnen indienen. Het debat in Provinciale Staten en de daaropvolgende besluitvorming zullen bepalend zijn voor de vervolgstappen.
De komende weken zijn cruciaal: betrokkenen, belangenorganisaties en bestuurders bereiden zich voor op politieke en juridische manoeuvres die bepalen hoe Brabant uitvoering geeft aan het vonnis en hoe de balans tussen natuurdoelen en agrarische bedrijfsvoering wordt vormgegeven.