Premier Rob Jetten heeft op de persconferentie na de eerste ministerraad na het zomerreces scherpe kritiek geuit op demonstraties die plaatsvinden op snelwegen. De uitlatingen volgen op een ernstig ongeval op de A59 bij Heesch, waarbij twee mensen om het leven kwamen en meerdere passanten gewond raakten.
Gevallen en reacties
Bij het ongeluk, dat plaatsvond op vrijdagochtend, kwamen een 71-jarige man en een 72-jarige vrouw uit Oss om het leven. Daarnaast raakten volgens de regering zes personen gewond. Het ongeluk ontstond na een file die was veroorzaakt doordat tractoren over de snelweg reden tijdens de terugweg van een boerenprotest in Den Bosch.
| Incident | Aantal |
|---|---|
| Doden | 2 |
| Gewonden | 6 |
| Tractoren op snelweg (voorbeeld tijdens persconferentie) | circa 50 |
Oproep en oordeel van het kabinet
Jetten noemde het ongeval „vreselijk” en waarschuwde dat het rijden met tractoren op een snelweg levensgevaarlijk is. Hij riep betrokkenen op daarmee te stoppen en benadrukte dat mensen die de regels overtreden in principe bestraft moeten worden.
"Stop hiermee"
De premier wees niet alleen naar boeren. Hij stelde dat hetzelfde geldt voor andere groepen die op de snelweg demonstreren, zoals klimaatactivisten. Volgens hem kunnen dergelijke acties "desastreuze gevolgen" hebben.
Kritiek op politie en vervolging
Jetten uitte ook kritiek op de lokale opsporings- en vervolgingspraktijk. Hij noemde het „geen goed signaal” dat de politie in Oost-Brabant had aangekondigd alleen in te grijpen wanneer tractoren de snelweg zouden blokkeren, en niet wanneer zij met lage snelheid over de rijstrook reden. Die aanpak kan volgens hem leiden tot het beeld dat er strafrechtelijk niets gebeurt wanneer tractoren wel over de snelweg rijden maar niet volledig stilstaan.
Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken noemde het ongeval „verschrikkelijk”. Hij werkt met de minister van Justitie en Veiligheid aan aanscherping van aspecten rond het demonstratierecht. Daarnaast wil hij dat lokale autoriteiten de gebeurtenissen evalueren.
Relevante ontwikkelingen en aandachtspunten
- De Tweede Kamer komt op 1 september terug van het zomerreces; het kabinet staat in die periode voor de taak maatregelen en beleid te bespreken.
- Organisatoren van het boerenprotest hadden deelnemers gevraagd niet via de snelweg terug te rijden, maar ondanks die oproep gebeurde dat alsnog.
- Tijdens de persconferentie werden op de snelweg nog steeds ongeveer vijftig tractoren richting Utrecht waargenomen, wat volgens Jetten het publiek kan laten denken dat er nauwelijks handhaving plaatsvindt.
De uitspraak van de premier zet de discussie over de grens tussen het demonstratierecht en de openbare veiligheid opnieuw op de politieke agenda. Belangrijke vragen blijven hoe lokaal en landelijk bestuur optreden bij wegbezettingen, of handhavingsopties moeten worden uitgebreid en welke juridische of bestuurlijke stappen het kabinet wil nemen om herhaling te voorkomen.
Voor nu is de oproep van het kabinet helder: demonstreren mag, maar niet op een wijze die de verkeersveiligheid en het leven van anderen in gevaar brengt.