Onderzoek door Omroep Zeeland toont aan dat in minstens 2.000 Zeeuwse woningen het isolatiemateriaal UF-schuim is toegepast. UF-schuim kan formaldehydegas uitstoten; formaldehyde staat op de Europese lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen. De vondst leidt tot vragen over bedrijfsvoering bij woningcorporaties en mogelijke gezondheidsrisico's voor bewoners.
Aanleiding en achtergrond
Begin dit jaar kwam UF-schuim in het nieuws nadat onderzoeksjournalisten van Zembla aantoonden dat het schuim hoge waardes formaldehydegas kan afgeven. Formaldehyde kan acute klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, brandende ogen en duizeligheid; langdurige blootstelling verhoogt de kans op neus- en keelholtekanker. Sinds de uitzending waarschuwt de GGD tegen het gebruik van UF-schuim.
Wat is UF-schuim en waarom is het problematisch?
UF-schuim werd vooral in de jaren 1970 en 1980 veel toegepast als goedkoop isolatiemateriaal, met name in spouwmuren. Tijdens het uitharden kan formaldehyde vrij komen. Als het schuim correct is aangebracht en in goede staat blijft, neemt de emissie na verloop van tijd af. Maar als het schuim verkeerd is verwerkt, verpulverd raakt of veroudert, kan formaldehyde opnieuw vrijkomen.
Reacties van woningcorporaties en onzekerheden
Een rondgang langs meerdere Zeeuwse woningcorporaties laat zien dat veel corporaties gestopt zijn met het gebruik van UF-schuim. Toch hebben de meeste geen volledig overzicht van welke huizen in het verleden hiermee zijn geïsoleerd. Zo geeft Clavis, eigenaar van woningen in Terneuzen en Sluiskil, aan dat zij geen historisch onderzoek wil doen omdat het risico volgens hen vooral in het eerste jaar na aanbrengen zou spelen. In de berichtgeving merkte Omroep Zeeland op dat formaldehydevrijkoming ook later kan optreden.
Stadlander, dat ongeveer 2.300 woningen bezit op Tholen, erkent geen ‘volledig historisch overzicht’ te hebben. De corporatie zegt bovendien slechts een beperkt aantal vragen van huurders te hebben ontvangen over dit onderwerp.
"UF-schuim werkt vooral op de luchtwegen, dus prikkeling van de ogen is mogelijk, maar ook op de longen kan het irritatie geven. Het is zeker ook kankerverwekkend,"
zo meldt een woordvoerder van GGD Zeeland in de berichtgeving.
Gevolgen voor bewoners en praktische stappen
Bewoners die denken UF-schuim in hun woning te hebben of klachten ervaren die kunnen wijzen op formaldehydeblootstelling, worden door de GGD en deskundigen geadviseerd contact op te nemen met hun woningcorporatie of de verhuurder om te vragen naar het materiaalgebruik en eventuele eerdere isolatiewerkzaamheden.
- Noteer wanneer en door wie isolatiewerkzaamheden zijn uitgevoerd indien bekend;
- meld gezondheidsklachten aan de huisarts en bespreek mogelijke koppeling met binnenmilieu;
- vraag de woningcorporatie om informatie en, indien nodig, vervolgonderzoek of monitoring;
Er is geen landelijk eenduidig register bekend uit de bronnen die dit onderzoek citeert, waardoor het voor individuele huurders en eigenaren lastig kan zijn om snel zekerheid te krijgen over het al dan niet aanwezig zijn van UF-schuim.
Rol van de GGD en mogelijke vervolgmaatregelen
De GGD Zeeland waarschuwt expliciet voor de gezondheidsrisico's van UF-schuim en benadrukt dat formaldehydedampen vooral de luchtwegen aantasten. De organisatie adviseert terughoudendheid bij het gebruik van het materiaal en benadrukt de noodzaak van goede informatievoorziening richting bewoners.
Welke vervolgstappen lokaal of landelijk genomen worden, is nog onduidelijk uit de huidige berichtgeving. Vraagstukken die blijven liggen zijn onder meer wie verantwoordelijkheid draagt voor het opsporen van verdachte isolatie, wie de kosten draagt van onderzoek of sanering en hoe bewoners snel en adequaat geïnformeerd kunnen worden.
Overzicht beschikbare feiten
| Feit | Bron/waarde |
|---|---|
| Minimaal aantal getroffen woningen in Zeeland | 2.000 (Omroep Zeeland) |
| Corporatie met circa 2.300 woningen op Tholen | Stadlander |
| Gebruiksperiode van UF-schuim | Jaren 1970–1980 (veel toegepast) |
Het onderzoek roept dringende vragen op voor zowel bewoners als beleidsmakers. Bewoners met zorgen wordt aangeraden direct contact te zoeken met hun corporatie of huisarts. Voor nu blijft onduidelijk hoeveel woningen bovenop de inmiddels bekende 2.000 nog zullen blijken te zijn geïsoleerd met dit materiaal en welke verdere maatregelen volgen.
Ter plaatse uitgezocht, op basis van het onderzoek gepubliceerd door Omroep Zeeland en verklaringen van woningcorporaties en GGD Zeeland.