Het Voedselbos Emmeloord is uitgegroeid van een idee van studenten tot een zichtbare plek in het Emmelerbos. Na zeven jaar ontwikkelt zich een diversiteit aan fruit- en notenbomen en begint de eerste oogst zich af te tekenen. Toch is de impact van de afgelopen droge zomers onmiskenbaar: niet alle vruchten zijn volgroeid en enkele gewassen lijden onder watertekort.
Initiatief van studenten, steun van de gemeente
Het voedselbos werd in 2019 opgezet als initiatief van studenten van landbouwschool Aeres. De gemeente stelde een deel van het Emmelerbos beschikbaar om te experimenteren met een gebied waar natuur en voedselproductie samenkomen. Vrijwilligers en betrokkenen werken sindsdien elk jaar aan de aanleg en het beheer van het terrein.
Vijver als hart en buffer
Een opvallend onderdeel van het terrein is de vijver, die volgens betrokkenen het hart van het voedselbos vormt. In droge periodes wordt dat water gebruikt om delen van het terrein te beregenen, een maatregel die essentieel blijkt in jaren met weinig neerslag.
| Kenmerk | Rol in het voedselbos |
|---|---|
| Vijver | Watervoorziening voor beregening in droge periodes |
| Fruit- en notenbomen | Diversiteit aan toekomstige oogsten |
| Vrijwilligers | Beheer en ontwikkeling op lange termijn |
Oogst en droogteschade
Arend Netjes van Voedselbos Emmeloord toont met trots de aanwezige soorten en spreekt van een grote diversiteit aan fruit die in de toekomst geoogst en mogelijk verkocht kan worden. Tegelijkertijd zijn de gevolgen van droogte zichtbaar: bij een hazelaar zijn veel gevallen noten te zien. Netjes legt uit dat de noten "de vulling niet hebben gekregen" en dat dat de oogst aantast.
"Ze hebben de vulling niet gekregen. Dat is jammer, want je mist zo een oogst."
Hij relativeert de beschadiging echter en verwacht herstel: als er weer een normale zomer komt, zullen de bomen volgens hem herstellen en opnieuw productief worden. Voor de vrijwilligers draait het project niet alleen om directe opbrengst, maar ook om het proces van jarenlang investeren in een systeem waarvan de vruchten later zichtbaar worden.
Meer dan voedsel: educatie en langdurige investering
Het Voedselbos Emmeloord fungeert naast productie ook als leerplek. Dat blijkt uit de oorsprong van het initiatief: studenten van Aeres namen het initiatief en blijven betrokken bij de ontwikkeling. De vrijwilligers benadrukken dat de waarde van het bos zich niet uitsluitend in huidige oogsten laat meten, maar in de voorbeelden die het geeft van samenwerken met natuur op de lange termijn.
- Oorsprong: initiatief van Aeres-studenten (2019).
- Locatie: deel van het Emmelerbos, beschikbaar gesteld door de gemeente.
- Huidige situatie: groeiende diversiteit, eerste oogsten zichtbaar; droogteschade bij sommige soorten.
Toekomstbeeld
Na zeven jaar is het voedselbos volgens betrokkenen volwassen genoeg om niet langer alleen een plan voor de toekomst te zijn. De verwachting is dat bij gunstigere weersomstandigheden de productiviteit zal toenemen. Voorlopig blijft het project een voorbeeld van hoe lokale initiatieven, educatie en langjarig vrijwilligerswerk kunnen leiden tot een functionerend ecosysteem dat zowel ecologische als maatschappelijke waarden levert.
De aanpak benadrukt ook de noodzaak van klimaatadaptieve maatregelen in de landbouw en groenbeheer: waterbuffers zoals de vijver en langdurige investeringen in bodem en boomopbouw zijn essentieel om toekomstige droogteperiodes te kunnen doorstaan. Voor Emmeloord vormt het voedselbos een tastbaar voorbeeld van zulke praktijken.