Het aantal nieuwe gevallen van longkanker in België stijgt van naar schatting 9.487 in 2023 naar 11.429 in 2035, blijkt uit een recente prognose van het Belgische kankerregister. Achter die stijging gaat een duidelijke scheidslijn schuil: bij mannen lijkt het aantal gevallen te stabiliseren, terwijl bij vrouwen de diagnoses de afgelopen twintig jaar fors toenamen.
Trend: meer vrouwen en niet-rokers
De Stichting tegen Kanker wijst erop dat longkanker niet langer uitsluitend een ziekte van oudere mannelijke rokers is. Roken blijft weliswaar met grote voorsprong de belangrijkste risicofactor: naar schatting wordt 80 tot 90 procent van de longkankers veroorzaakt door tabaksgebruik. Tegelijk neemt het aantal diagnoses toe onder personen die nooit hebben gerookt.
Dat verschijnsel komt ook naar voren in een persoonlijk geval dat de cijfers verduidelijkt. Conny Salenbien (63) uit Jabbeke kreeg longkanker vastgesteld ondanks dat zij nooit of nauwelijks gerookt had. Haar ziektegeschiedenis laat zien hoe divers longkanker kan zijn en welke gevolgen dat heeft voor behandeling en prognose.
"Mijn dokter vertelde me dat ik een verkeerd lot heb getrokken."
In 2013 werd bij Conny tegelijk borstkanker en longkanker ontdekt. Ze werd geopereerd en onderging chemotherapie. Na zeven jaar bleek bij controle opnieuw longkanker aanwezig te zijn, ditmaal met een zogenoemde ALK+-mutatie, een zeldzame genetische afwijking die vaker wordt gezien bij mensen die niet of zeer weinig gerookt hebben. Voor deze vorm is klassieke chemotherapie, radiotherapie of immunotherapie vaak minder effectief; in plaats daarvan kan doelgerichte behandeling met tumorremmende tabletten uitkomst bieden. Conny ondergaat inmiddels zo’n therapie en wacht op de volgende controle.
Implicaties voor preventie en behandeling
De prognosecijfers benadrukken dat de grootste winst op lange termijn te behalen is met tabaksbestrijding: verminderen van rookgedrag blijft de meest doeltreffende maatregel om nieuwe gevallen terug te dringen. Tegelijk tonen de stijging bij vrouwen en het voorkomen bij niet-rokers aan dat aanvullende strategieën nodig zijn:
- blijvende aandacht voor stoppen-met-roken-programma’s en preventiecampagnes gericht op alle leeftijden en sociaaleconomische groepen;
- versterkte diagnostiek en moleculaire testing, zodat zeldzame mutaties zoals ALK tijdig worden opgespoord;
- toegankelijkheid van doelgerichte therapieën voor patiënten met specifieke genetische afwijkingen.
Op behandelvlak verandert de praktijk: longkanker wordt steeds vaker molecular diagnostisch benaderd, waardoor patiënten met specifieke mutaties soms kunnen profiteren van gerichte tabletten die het tumorgroei remmen. Dat is bij ALK+-gevallen duidelijk geworden. Tegelijk blijven vroegdiagnose en adequate follow-up essentieel, zowel voor klassieke risicogroepen als voor mensen zonder rookgeschiedenis.
Basisgegevens
| Jaar | Aantal nieuwe diagnoses (België) |
|---|---|
| 2023 | 9.487 |
| 2035 (prognose) | 11.429 |
Bij zowel mannen als vrouwen is longkanker de op één na meest voorkomende kanker; bij mannen wordt alleen prostaatkanker vaker vastgesteld, en bij vrouwen borstkanker. De stijgende incidentie bij vrouwen wijst mogelijk op veranderde blootstelling aan risicofactoren, veranderde rookpatronen in vorige generaties, of op andere nog niet volledig verklaarde oorzaken. De Stichting tegen Kanker benadrukt dat de bestrijding van tabak voorlopig de meest effectieve route blijft om de opmars van longkanker te keren.
De casus van Conny illustreert ook dat het medische veld snel in beweging is: doelgerichte behandelingen bieden hoop voor patiënten met specifieke mutaties, maar vergroten tegelijkertijd de noodzaak van gedetailleerde diagnostiek en gepersonaliseerde zorgtrajecten.
De komende jaren zullen uitwijzen of preventie-inspanningen en verbeterde behandelmogelijkheden de voorspelde stijging tot 2035 kunnen temperen. Voor patiënten en zorgverleners blijft vroege herkenning, moleculaire analyse en toegang tot passende therapie cruciaal.