Het aantal ongevallen op Nederlandse snelwegen rond de grens met Duitsland is sterk toegenomen sinds de invoering van Duitse grenscontroles. Dat blijkt uit door De Telegraaf opgevraagde cijfers van Rijkswaterstaat, die door lokale media zijn overgenomen.
Waar en hoe groot is de toename?
Rijkswaterstaat registreerde vorig jaar een duidelijke stijging van ongevallen op wegen waar regelmatig files ontstaan door grenscontroles. De grootste problemen doen zich voor op de A12 en de A1. Volgens de beschikbare cijfers ging het op de A12 vorig jaar om 82 ongevallen, tegen 22 in 2023. Op de A1 waren dat 42 ongevallen tegenover 8 in 2023. In totaal spreekt de berichtgeving over een stijging van ongeveer 250 procent op wegen met verkeershinder door controles.
| Weg | 2023 | Vorig jaar |
|---|---|---|
| A12 (bij Babberich) | 22 | 82 |
| A1 | 8 | 42 |
Gevolgen en reacties
De stijging heeft al geleid tot concrete incidenten. In de buurt van Babberich, op de A12, gebeurde recent een ernstig ongeluk met meerdere vrachtwagens en een busje, waarbij enkele personen zwaar gewond raakten en naar het ziekenhuis moesten worden gebracht, aldus lokale verslaggeving.
Lokale bestuurders uit grensgemeenten hebben eerder deze zomer een brandbrief gestuurd aan de Duitse autoriteiten met het verzoek de controles aan te passen of te verplaatsen. Die oproep heeft nog geen structurele verschuiving opgeleverd. De locoburgemeester van Zevenaar riep de Nederlandse minister op het gesprek met de Duitse collega aan te gaan.
„Onwenselijk. Het is van groot belang dat de veiligheid van weggebruikers wordt geborgd bij de uitvoering van binnengrenscontroles.”
Die woorden zijn afkomstig van het ministerie van Asiel en Migratie, zoals geciteerd in de berichtgeving rond de cijfers. Het ministerie benadrukt dat de veiligheid van weggebruikers vooropstaat.
Maatregelen en knelpunten
Rijkswaterstaat heeft al enkele maatregelen genomen, onder andere de plaatsing van extra informatieborden bij de belangrijkste knelpunten. Of deze maatregelen voldoende zijn om gedrag van weggebruikers te veranderen, is twijfelachtig, volgens experts die door lokale media werden geraadpleegd. Een oud-rijinstructeur en een verkeersdeskundige wezen op slecht rijgedrag als belangrijke oorzaak van de ongevallen.
Belangrijke vragen blijven open:
- In hoeverre dragen de Duitse grenscontroles direct bij aan de hogere ongevallencijfers?
- Welke aanvullende infrastructurele of organisatorische maatregelen zijn effectief en snel uitvoerbaar?
- Is er behoefte aan meer grensoverschrijdend overleg tussen Nederlandse en Duitse weg- en politiediensten?
Praktische informatie voor weggebruikers
Weggebruikers die regelmatig over de A12 of A1 rijden, worden geadviseerd extra afstand te houden bij langzaam rijdend verkeer en anticiperend te rijden bij files in de buurt van grenscontroles. Let op snelheidsbeperkingen en volg de aanwijzingen op de dynamische borden en van de hulpdiensten.
Regionale impact
De toename van ongevallen heeft economische en sociale consequenties voor gemeenten in de grensstreek. Files en ongevallen veroorzaken vertragingen voor forensen en vrachtverkeer en hebben effect op bereikbaarheid van bedrijven en zorginstellingen. Lokale bestuurders en ondernemers dringen aan op een snelle, structurele aanpak.
De cijfers vormen ook een signaal voor beleidsmakers: bij de uitvoering van grenscontroles moeten veiligheidsrisico's op de weg expliciet worden meegewogen. Het is aan zowel nationale als grensoverschrijdende instanties om op korte termijn te zoeken naar oplossingen die de verkeersveiligheid verbeteren zonder afbreuk te doen aan de uitvoering van controles.
De berichtgeving over de cijfers is afkomstig van De Telegraaf op basis van data van Rijkswaterstaat en is door regionale media, waaronder Omroep Gelderland, verder verspreid.