NIJMEGEN — Het gebruik van mountainbikepaden in het Rijk van Nijmegen is volgens de rechtbank in Arnhem in strijd met de wet. Een rechterlijk oordeel stelt vast dat de provincie Gelderland onvoldoende heeft onderbouwd waarom de routes geen schadelijke effecten hebben op beschermde diersoorten.
Uitspraak volgt zaak van natuurbeschermers
De kwestie was aangespannen door stichting Das & Boom uit Beek-Ubbergen. De organisatie klaagde de provincie aan omdat zij meent dat de in 2019 en 2020 aangelegde mountainbikepaden natuurbescherming ondermijnen en onherstelbare schade veroorzaken.
De stichting had de provincie verzocht de paden te sluiten. De provincie weigerde dat, waarna de zaak bij de rechtbank kwam. Het vonnis stelt nu juridisch vast dat de provincie niet voldoende heeft aangetoond dat het intensieve gebruik van de routes geen dodelijke of ernstig verstorende effecten heeft op beschermde dieren.
“We hebben gelijk gekregen”, reageert een woordvoerder van de stichting. “Het is niet onze mening dat de wet overtreden wordt, dat stelt de rechtbank nu juridisch vast. De wet wordt overtreden, punt.”
Beoordeling rechtbank: gevaar voor dieren door intensief gebruik
In het vonnis schrijft de rechtbank dat de mountainbikeroutes de leefgebieden van beschermde soorten doorkruisen. Omdat deze dieren zich verplaatsen, leidt het intensieve gebruik volgens de rechter tot een aanvaardbare kans dat dieren worden gedood of dat hun leefomgeving ernstig wordt verstoord. De rechtbank formuleert dat de provincie daarmee een niet te verwaarlozen risico heeft geaccepteerd.
De uitspraak bevat niet direct een uitspraak dat de paden gesloten moeten worden. De rechtbank verplicht de provincie wel tot heroverweging van haar besluit en vraagt binnen 16 weken terug te komen met een nieuw besluit.
Reacties en volgende stappen
De provincie Gelderland laat weten dat zij de uitspraak nog moet bestuderen. De woordvoerder geeft geen directe reactie op mogelijke maatregelen van de provincie, behalve dat er intern overleg nodig is over de consequenties.
De stichting Das & Boom zegt dat de juridische bevestiging van hun standpunt belangrijk is, maar erkent dat het nog onduidelijk is welke concrete gevolgen het vonnis zal hebben voor de paden en het gebruik daarvan.
- Aanleg mountainbikepaden: 2019 en 2020
- Gevorderde termijn rechtbank: provincie moet binnen 16 weken nieuw besluit nemen
- Belanghebbenden: provincie Gelderland; stichting Das & Boom; gebruikers van de paden
Wat staat er op het spel?
De uitspraak raakt meerdere belangen: recreatie, gemeentelijk en provinciaal beleid, en natuurbescherming. Mountainbikers en routebeheerders hebben de paden gebruikt sinds aanleg; natuurorganisaties stellen dat die paden cruciale leefgebieden doorsnijden. De rechtbank richt zich op de wettelijke plicht van overheden om effecten op beschermde soorten zorgvuldig te toetsen en te voorkomen dat dieren door menselijk handelen omkomen of worden verdrongen.
Voor bezoekers van het gebied betekent de uitspraak op korte termijn vooral onzekerheid. Of paden direct worden afgesloten, is niet beslist door de rechter. Wel ligt er een heldere instructie aan de provincie: de motivering voor het beleid moet deugdelijk en aantoonbaar zijn.
Tabel: korte tijdlijn
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 2019 | Aanleg van mountainbikepaden in het Rijk van Nijmegen |
| 2020 | Vervolg aanleg mountainbikeroutes |
| 2026 | Rechtszaak stichting Das & Boom tegen provincie; uitspraak rechtbank |
Praktisch: wat kunnen gebruikers verwachten?
De rechtbank legt geen onmiddellijke sluiting op, maar de provincie staat onder druk om haar besluitvoering te verbeteren. Mogelijke uitkomsten na heroverweging zijn onder meer aanvullende maatregelen om soorten te beschermen, beperkte afsluitingen op kwetsbare plekken of strengere gebruiksregels. De precieze maatregelen zijn nog onduidelijk en hangen af van de herbeoordeling door de provincie.
Het vonnis onderstreept het belang van zorgvuldige ecologische toetsing bij recreatieve projecten in beschermde gebieden. Voor alle betrokkenen — van beleidsmakers tot recreanten — betekent het dat natuurwetgeving geen vrijblijvende toets is, maar een juridische norm waaraan projecten moeten voldoen.
Bronnen: uitspraak rechtbank Gelderland; stichting Das & Boom; provincie Gelderland (woordvoerder); berichtgeving Omroep Gelderland.