De provincie Noord‑Brabant heeft aangekondigd de vergunningen van meerdere pluimveehouderijen te willen intrekken omdat die bedrijven volgens provinciale tellingen meer dieren houden dan vergund en daarmee bijdragen aan stikstofdepositie rond nabijgelegen Natura 2000‑gebieden. Het besluit volgt op een rechterlijke uitspraak die de provincie verplicht passende maatregelen te nemen om de natuur te beschermen.
Aantal dieren en geblokkeerde afspraken
Provinciale inspecties telden op één bedrijf bijna 155.000 legkippen, terwijl voor die locatie slechts 89.500 dieren zijn vergund. Een ander bedrijf blijkt bijna 33.000 dieren te houden, waar maximaal 15.770 zijn toegestaan. De betrokken agrariërs zeggen tegen Omroep Brabant dat de provincie deze hogere huisvesting jarenlang heeft gedoogd, omdat zij technische maatregelen troffen om hun stikstofuitstoot binnen de vergunningseisen te houden. De provincie weigert inhoudelijk op die stelling in te gaan.
Rechterlijk kader en provinciale reactie
De maatregel van het intrekken van vergunningen is volgens het provinciebestuur noodzakelijk om te voldoen aan een uitspraak van de rechtbank Oost‑Brabant. De rechter oordeelde vorig jaar, na handhavingsverzoeken van onder meer Mobilisation for the Environment (MOB) van Johan Vollenbroek, dat de provincie "passende maatregelen" moet nemen om te voorkomen dat de natuur verder achteruitgaat. De rechter eiste daarbij "een blijvende, substantiële daling van stikstofdepositie".
"passende maatregelen" … "een blijvende, substantiële daling van stikstofdepositie"
Volgens de provincie waren de door de agrariërs voorgestelde plannen om uitstoot te verminderen onvoldoende om aan die eis te voldoen. Daarom ziet het bestuur geen andere uitweg dan intrekking van de vergunningen van vijf zogenoemde piekbelasters in de pluimveehouderij.
Planning en politieke besluitvorming
Provinciale Staten onderbreken het zomerreces en plannen op 14 augustus een debat over de kwestie. De provincie stelt uiterlijk 1 oktober een principebesluit te willen nemen; daarna krijgen de betrokken boeren gelegenheid om op dat voornemen te reageren, voordat een definitief besluit volgt. De Raad van State had Noord‑Brabant opgedragen uiterlijk 10 juli 2026 opnieuw te beslissen over de eerder ingediende handhavingsverzoeken van MOB. Het college accepteert dat het aan die late beslissing een strafrechtelijke consequentie kan hebben: de provincie zegt dat het nu maximaal €75.000 aan dwangsommen moet betalen nu de termijn wordt overschreden.
Onzekerheid voor ondernemers en bredere implicaties
Voor de betrokken boeren betekent het voornemen tot intrekking grote onzekerheid. Als de vergunningen daadwerkelijk worden ingetrokken, moeten zij het aantal dieren terugbrengen tot het vergunde niveau of de bedrijfsvoering aanpassen. De boeren benadrukken dat zij technische maatregelen nemen om stikstofemissies te beperken en dat die maatregelen eerder door de provincie werden gedoogd; de provincie houdt vast aan de juridische noodzaak tot ingrijpen. Tot nu toe is onduidelijk hoeveel bedrijven precies te maken krijgen met intrekking en welke juridische stappen zij zullen nemen.
- Belangrijkste cijfers: 155.000 vs 89.500 (legkippen), en 33.000 vs 15.770.
- Provinciale Staten debatteert op 14 augustus.
- Uiterlijk 1 oktober verwacht de provincie een principebesluit.
Wat betekent dit voor Natura 2000‑gebieden?
De provincie beredeneert dat het beperken van piekbelastingen rond kwetsbare natuurgebieden noodzakelijk is om te voldoen aan Europese en nationale natuurbeschermingsnormen. De rechterlijke eis van een substantiële en blijvende daling van de depositie ligt hieraan ten grondslag. De precieze effecten op de depositie als gevolg van intrekking van vergunningen zijn niet in detail toegelicht door het provinciebestuur in de beschikbare bronnen; het besluit volgt in ieder geval uit de noodzaak om rechtelijke uitspraken te effectueren.
Vervolgprocedures en mogelijke gevolgen
Na het principebesluit volgt de gebruikelijke procedure van reactietermijnen en een definitief besluit. De betrokken boeren kunnen administratieve en mogelijk juridische stappen ondernemen, bijvoorbeeld bezwaar en beroep. Het is ook mogelijk dat de kwestie opnieuw voor hogere bestuursrechters komt te liggen, afhankelijk van de uitkomst van de Brabantse besluitvorming en de reactie van de ondernemers.
| Moment | Wat |
|---|---|
| 14 augustus | Debat in Provinciale Staten |
| 1 oktober (uiterlijk) | Principebesluit provincie |
| 10 juli 2026 | Deadline Raad van State voor hernieuwde beslissing |
De komende weken zijn bepalend: Provinciale Staten en het provinciebestuur moeten beslissen binnen het juridische kader dat door de rechter is gesteld, terwijl betrokken agrariërs proberen hun bedrijfsvoering en rechtspositie te beschermen. Voor de omwonenden en beheerders van Natura 2000‑gebieden staat op het spel of er op korte termijn concrete stappen worden gezet om de stikstofdepositie te verminderen.