Hoogste bestuursrechter: geen legalisatie zonder zorgvuldigheid
NIJKERK – De Raad van State heeft woensdag 5 augustus een deel van het bestemmingsplan vernietigd waarmee de gemeente Nijkerk een houtzagerij en houthandel aan de Slichtenhorsterweg planologisch wilde vastleggen. Dat meldt VRMG. Volgens de uitspraak heeft de gemeente het bedrijf onterecht als bestaand niet‑agrarisch bedrijf aangemerkt en heeft zij onvoldoende onderzoek gedaan voordat het bestemmingsplan werd vastgesteld.
Omwonende krijgt grotendeels gelijk
In 2021 stelde de gemeente een nieuw bestemmingsplan vast dat de bestaande houtzagerij en houthandel op een voormalig agrarisch perceel een bedrijfsbestemming gaf. Zowel een omwonende als een concurrerende houthandel uit Hoevelaken kwamen in beroep. De Raad van State geeft de omwonende grotendeels gelijk. De rechter oordeelt dat hier niet sprake is van een voortzetting of uitbreiding van een bestaand niet‑agrarisch bedrijf, maar van de
"vestiging van een nieuw bedrijf". Dat verschil is cruciaal omdat het gemeentelijke functieveranderingsbeleid nieuwe niet‑agrarische bedrijven van deze omvang in het buitengebied niet toestaat.
Onderzoeken schieten tekort
De Raad van State constateert daarnaast dat de gemeente naliet een toets uit te voeren aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Ook het geluidsonderzoek voldoet volgens de uitspraak niet. Bij het geluidsonderzoek is onvoldoende rekening gehouden met:
- de toegestane detailhandel bij de locatie,
- het gebruik van kettingzagen,
- de inzet van heftrucks en ander materieel.
Die onvolkomenheden leiden tot de conclusie dat het bestemmingsplan niet zorgvuldig genoeg is voorbereid en gemotiveerd.
Oppervlakte en beleidskaders
De houtzagerij maakt gebruik van een schuur van ongeveer 1.250 vierkante meter. Het gemeentelijke beleid hanteert voor functieverandering naar niet‑agrarische activiteiten een limiet van 1.000 vierkante meter. Die afwijking droeg mee aan het oordeel van de Raad van State dat het hier geen beperkte uitbreiding van een bestaand agrarisch bedrijf betreft.
| Aspect | Vermelding in uitspraak |
|---|---|
| Locatie | Slichtenhorsterweg, Nijkerk |
| Oppervlakte schuur | Circa 1.250 m² |
| Beleidslimiet functieverandering | 1.000 m² |
| Belangrijkste motieven vernietiging | Onjuiste kwalificatie als bestaand bedrijf; onvoldoende onderzoeken (Ladder, geluid) |
Gevolgen voor gemeente en ondernemer
Door de uitspraak is de bestemming 'Bedrijf - Niet agrarisch' vernietigd. Als de gemeente de houtzagerij en houthandel alsnog planologisch wil toestaan, moet zij een nieuw besluit nemen en daarbij de door de Raad van State aangegeven onderzoeksvereisten naleven. Het beroep van de concurrerende houthandel uit Hoevelaken werd als ongegrond beoordeeld; volgens de Raad van State kan een concurrent zich niet voor dit soort procedures beroepen op regels die bedoeld zijn voor ruimtelijke ordening.
De uitspraak heeft directe praktische en beleidsmatige consequenties. Mogelijke vervolgstappen zijn dat de gemeente aanvullende onderzoeken laat uitvoeren, het bestemmingsplan heroverweegt of het bedrijf op zoek gaat naar een aangepaste procedure of locatie. Voor omwonenden betekent de uitspraak dat hun bezwaar deels is gehonoreerd en dat eventuele geluid‑ en verkeerseffecten opnieuw moeten worden onderzocht.
De gemeente Nijkerk heeft nog geen openbare reactie op de uitspraak gegeven. Informatie over de uitkomst en mogelijke vervolgstappen is ook gepubliceerd door VRMG, dat het vonnis op 5 augustus meldde.