Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft de Leidsevaart afgesloten bij de fietsbrug aan de Kohnstammlaan in Heemstede omdat zout water vanuit het Noordzeekanaal in toenemende mate het gebied binnenstroomt. De maatregel moet verdere verzilting van sloten en watergangen richting de bollenstreek en omliggende natuurgebieden voorkomen.
Waarom sluiting noodzakelijk is
Volgens een woordvoerder van Rijnland waren de zoutgehaltes in het water bij Spaarndam de afgelopen tijd duidelijk gestegen. Door de aanhoudende droogte zijn de waterstanden laag, waardoor zeewater makkelijker landinwaarts kan trekken. Als gevolg daarvan dreigt het zoete systeem in delen van Noord-Holland te verzilten, met mogelijke schade aan de landbouw en kwetsbare natuur.
"We zagen de zoutgehaltes in het water vanuit Spaarndam steeds hoger oplopen. Dat water gaat naar de bollenstreek, maar de bollenteelt en de natuur gaan eronder lijden als het water te zout wordt. Daarom zijn we tot deze maatregel overgegaan."
Rijnland benadrukt dat het een uitzonderlijke maatregel betreft; de laatste keer dat een vergelijkbare afsluiting plaatsvond was in 2018. De keuze is volgens de waterschappen geen gemakkelijke: de afsluiting beperkt de doorstroming voor recreatievaart, maar moet volgens hen grotere, langdurige schade voorkomen.
Gevolgen voor recreatievaart en omleidingen
De afsluiting heeft directe gevolgen voor pleziervaart op de Leidsevaart. De sloepenroute tussen knelpunt 13 en knelpunt 20 is tijdelijk gestremd. Rijnland heeft een alternatieve vaarroute aanbevolen om alsnog door te varen naar knelpunt 20:
- Omvaren via knelpunt 8
- Vervolgens via knelpunt 16
- En dan richting knelpunt 51 naar knelpunt 20
De waterschappen geven aan dat zij de situatie nauwgezet monitoren en waar mogelijk aanvullende maatregelen zullen treffen om zowel de waterkwaliteit te beschermen als de overlast voor recreanten te beperken.
Betekenis voor bollenteelt en natuur
De bollenstreek is een economisch en ecologisch kwetsbaar gebied, waarin veel land- en tuinbouw afhankelijk is van zoet grond- en oppervlaktewater. Verzilting kan leiden tot opbrengstverlies van bloembollen en aantasting van planten die niet zouttolerant zijn. Daarnaast kan zoute infiltratie de samenstelling van bodem en waterplanten veranderen, met gevolgen voor insecten en kleine waterdieren.
Waterschappen handelen bij verzilting vaak met afscherming, het sluiten van sluizen of het verleggen van zoet waterstromen om de kritieke gebieden te beschermen. In dit geval is gekozen voor afsluiting van de Leidsevaart op een punt waar ingrijpen technisch mogelijk is en waar de maatregel naar verwachting het meest effectief is.
Praktische informatie voor bewoners en ondernemers
Voor bewoners en gebruikers van het water in de regio betekent dit concreet:
- De sloepenroute tussen knelpunt 13 en 20 is tijdelijk niet bevoerbaar.
- Vaarverkeer kan de omvaart via knelpunt 8 → knelpunt 16 → knelpunt 51 gebruiken om knelpunt 20 te bereiken.
- De situatie wordt door Rijnland actief gevolgd; verdere aanpassingen hangen af van weers- en waterstandsontwikkelingen.
Rijnland roept watersporters op waakzaam te zijn en de aanwijzingen van de waterschappen op te volgen. Voor vragen over specifieke routes en benodigde doorvaartvergunningen kunnen recreanten contact opnemen met de landelijke en regionale vaarinformatiepunten.
Context: droogte en klimaatgevoeligheid
De huidige maatregel is een direct gevolg van langere perioden zonder noemenswaardige neerslag en het daarmee samenhangende lage waterpeil in het Noordzeekanaal. Dit maakt de kust- en randmeren gevoeliger voor invloed van zout water. Dergelijke gebeurtenissen benadrukken de kwetsbaarheid van het Nederlandse watersysteem in droge periodes en de noodzaak van regionaal waterbeheer dat snel kan ingrijpen.
Voor nu is de prioriteit van de waterschappen helder: liever tijdelijke overlast voor de recreatievaart dan risico op structurele schade aan de bollenteelt en natuur. De komende dagen blijven de waterschappen de zoutconcentraties volgen en passen ze maatregelen aan als dat nodig blijkt.