De provincie Zuid-Holland heeft drie gemeenten een laatste waarschuwing gestuurd over achterstanden bij de huisvesting van statushouders. Albrandswaard, Oegstgeest en Vlaardingen moeten uiterlijk 1 juli 2027 voldoende woonruimte regelen. Als zij daar niet in slagen, kan de provincie zelfstandig maatregelen nemen en de uitvoering voor rekening van de betreffende gemeenten laten plaatsvinden.
Achterstanden in cijfers
Volgens het provinciebestuur hebben de gemeenten al minstens drie jaar hun wettelijke taak niet vervuld. De tekorten zijn voor deze gemeenten volgens de provincie als volgt:
- Albrandswaard: nog 33 statushouders
- Oegstgeest: nog 23 statushouders
- Vlaardingen: nog 50 statushouders
| Gemeente | Nog te huisvesten statushouders |
|---|---|
| Albrandswaard | 33 |
| Oegstgeest | 23 |
| Vlaardingen | 50 |
Wettelijke verplichting en provinciale bevoegdheid
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om statushouders, personen met een verblijfsvergunning die uit asiel, opvang of opvanginstellingen komen, aan woonruimte te helpen. De provincie stelt dat deze verplichting geldt omdat anders mensen langer in asielzoekerscentra blijven, waar bedden nodig zijn voor nieuwe instroom.
De provincie geeft aan eerst te proberen te ondersteunen voordat zij overgaat tot dwangmiddelen, maar stelt dat het uiterste middel — het laten uitvoeren van huisvesting op kosten van de gemeenten — kan worden ingezet indien de deadline niet wordt gehaald.
Voorbeelden elders in de provincie
Zuid-Holland is niet de enige provincie die dergelijke stappen zet. Eerder kregen ook de gemeenten Krimpenerwaard, Leidschendam-Voorburg, Voorne aan Zee en Zwijndrecht vergelijkbare waarschuwingen. De provincie meldt dat Voorne aan Zee zijn achterstand inmiddels heeft weggewerkt.
Regionale en landelijke context
Landelijk kampen veel gemeenten met achterstanden bij de taakstelling voor huisvesting van statushouders. Provincies treden soms op als coördinerend orgaan of, in uiterste gevallen, als uitvoerend orgaan om te voorkomen dat mensen langdurig in opvangcentra verblijven. In veel gevallen proberen provincies eerst in overleg en met ondersteuning oplossingen te faciliteren voordat zij gebruikmaken van bestuursrechtelijke of financiële dwangmiddelen.
Wat betekent dit voor de betrokken gemeenten?
De gemeentebesturen van Albrandswaard, Oegstgeest en Vlaardingen hebben tot de genoemde datum om opgave en realisatie te versnellen. Mogelijke maatregelen die gemeenten kunnen inzetten zijn het versnellen van woningtoewijzing, gebruik van tijdelijke woonruimte en samenwerking met regionale huisvestingspartijen en zorg- en maatschappelijke organisaties om doorstroming te bevorderen.
Mocht de provincie daadwerkelijk besluiten in te grijpen en de huisvesting namens de gemeenten te regelen, dan worden de kosten volgens het provinciebestuur bij de betreffende gemeenten in rekening gebracht. Dat heeft financiële gevolgen voor de gemeentelijke begrotingen en kan vragen oproepen over prioritering van lokale middelen.
Praktische gevolgen voor statushouders en woningzoekenden
Een versnelde huisvesting van statushouders kan de doorstroom uit azc’s verbeteren en bedden vrijmaken voor nieuwkomers. Tegelijkertijd is er in veel regio's schaarste op de sociale en particuliere huurmarkt, wat druk kan zetten op wachtlijsten en de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor andere doelgroepen.
"De provincie kan ingrijpen als gemeenten hun wettelijke taak niet nakomen", aldus het provinciebestuur in de mededeling.
De komende maanden zal duidelijk worden of de drie gemeenten hun achterstanden weten in te lopen of dat de provincie overgaat tot daadwerkelijke uitvoering van de huisvesting tegen kosten van de gemeenten.
Deze ontwikkeling onderschrijft de spanning tussen landelijke taakstelling en lokale uitvoerbaarheid in een krappe woningmarkt, en houdt zowel lokale bestuurders als maatschappelijke partners in Zuid-Holland bezig.