Waterschap grijpt in om waterpeil te beschermen
De aanhoudende droogte heeft geleid tot ingrijpende maatregelen in en rond Utrecht. Volgens het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR) is de waterstand in het Kromme Rijngebied “extreem laag” als gevolg van de lage standen in de Nederrijn en Lek. Om te voorkomen dat watergangen droogvallen en watergebruikers zonder aanvoer komen te zitten, plaatst het waterschap tijdelijke pompen op meerdere locaties.
De ingestelde maatregelen betreffen onder meer plaatsen bij Wijk bij Duurstede en Cothen, en een extra pomp bij de inlaat in Wijk bij Duurstede. Daarnaast voert HDSR sinds begin juli extra zoet water aan via onder meer de Leidse Rijn om verzilting in West-Nederland tegen te gaan.
Grotere aanvoer, duidelijke waarschuwingen
De hoeveelheid zogenaamde Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) is door de droogte verhoogd van 11 naar 15 m3/s. Door die sterkere stroming adviseert het waterschap nadrukkelijk om niet te zwemmen in de getroffen wateren. Tegelijkertijd waarschuwt HDSR dat door het warme weer de kans op blauwalgen en botulisme toeneemt, wat gezondheidsrisico's kan opleveren voor mensen en dieren.
| Onderdeel | Waarde |
|---|---|
| Klimaatbestendige Wateraanvoer (KWA) | van 11 naar 15 m3/s |
| Belangrijke locaties pompen | Wijk bij Duurstede, Cothen |
Druk op landbouw en natuur
Het waterschap roept agrariërs en fruittelers op om zuinig te zijn met water en beregening zoveel mogelijk onderling af te stemmen. HDSR waarschuwt dat teveel onttrekken van oppervlaktewater kan leiden tot het snel droogvallen van watergangen. Het waterschap sluit niet uit dat het handhavend optreedt wanneer het waterpeil te ver daalt.
Utrechts Landschap signaleert dat de droge zomer bestaande problemen voor natuurgebieden versterkt. De organisatie noemt stikstof, versnippering van leefgebieden en klimaatverandering als onderliggende factoren waardoor natuur kwetsbaarder is geworden. De huidige droogte legt die kwetsbaarheid bloot en vergroot het risico voor kwetsende soorten en vegetatie.
"Een boom die gezond is, kan een droge periode vaak goed doorstaan",
aldus boswachter Joris van Utrechts Landschap, die benadrukt dat bomen en andere planten die al onder druk staan door andere factoren gemakkelijker kunnen bezwijken tijdens langere droogte.
Concrete gevolgen voor inwoners van Utrecht
Hoewel de meest urgente acties zich richten op het Kromme Rijngebied en omliggende polders, zijn ook inwoners van de gemeente Utrecht direct geconfronteerd met gevolgen. Naast het verhoogde aanvoerniveau via de Leidse Rijn en het zwemverbodadvies, bestaat er een groter risico op blauwalg- en botulisme-uitbraken in lokale wateren. Dergelijke uitbraken kunnen leiden tot lokale waarschuwingen bij recreatiegebieden, hondenuitlaatplaatsen en viswateren.
- HDSR plaatst tijdelijke pompinstallaties bij Wijk bij Duurstede en Cothen.
- De KWA is opgevoerd naar 15 m3/s om verzilting tegen te gaan.
- Agrariërs en fruittelers worden opgeroepen beregening af te stemmen en waterbesparend te werken.
- HDSR waarschuwt voor zwemmen door sterkere stroming en verhoogde kans op blauwalg en botulisme.
Wat kunnen bewoners verwachten?
Utrechters kunnen de komende weken meer actieve maatregelen en waarschuwingen van het waterschap en natuurorganisaties verwachten. Dat kan variëren van lokaal uitgegeven zwemverboden en waarschuwingen voor hondenbezitters tot controles op onttrekkingen en eventuele handhavingsacties bij overmatig gebruik van oppervlaktewater.
Voor nu blijft het Hoogheemraadschap inzetten op aanvoer en tijdelijke pompen om voldoende water beschikbaar te houden voor natuur, landbouw en andere gebruikers. Utrechts Landschap dringt erop aan dat ook bewoners en bedrijven rekening houden met de kwetsbaarheid van de omgeving en terughoudend omgaan met watergebruik zolang de droogte voortduurt.