De Renaissanceschool in Almere ontvangt dit jaar naar schatting €232.000 van het Rijk, terwijl de school bij de opening slechts met één groep start en verwacht tussen de 8 en 16 leerlingen te hebben. De instelling wordt geassocieerd met Forum voor Democratie en wekt politieke vragen over de manier waarop nieuwe scholen overheidsgeld verkrijgen.
Achtergrond en berekening
De school, opgericht door de Tocqueville Stichting en gesteund door FVD-politici, doorliep de gebruikelijke procedure om in aanmerking te komen voor bekostiging. Daarbij is een marktonderzoek gebruikt om de toekomstige leerlingaantallen te ramen. In dat onderzoek gaven ouders van 18 van de 298 onderzochte kinderen aan dat zij hun kind zouden inschrijven.
| Onderdeel | Cijfer |
|---|---|
| Ouderverklaringen in marktonderzoek | 18/298 |
| Prognose leerlingaantal 2035 | 365 |
| Norm Almere voor bekostiging | 277 |
| Startaantal leerlingen (verwacht) | 8–16 (nu 12 aanmeldingen) |
| Begroting Rijk dit jaar | €232.000 |
De berekende prognose van 365 leerlingen in 2035 ligt ruim boven de Almeerse norm van 277. Die hogere prognose ontstaat door het kleine aandeel geïnteresseerden in het marktonderzoek te extrapoleren naar het verwachte aantal kinderen in de buurt en vervolgens een wettelijke correctie toe te passen. Dankzij die berekening voldoet de school aan de criteria voor rijksbekostiging, volgens de wet.
Politieke reacties en gevolgen
Coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben al kritiek geuit op de werkwijze. Kamerlid Ilana Rooderkerk (D66) vraagt zich af waarom een marktonderzoek, en niet daadwerkelijke inschrijvingen, beslissend kon zijn. Zij noemt het verschil tussen de prognose en het werkelijke startaantal opvallend en pleit voor snelle aanpassing van de Wet meer ruimte voor nieuwe scholen.
- D66 wil dat toekomstige bekostiging strikter wordt gekoppeld aan echte inschrijvingen in plaats van prognoses.
- VVD en CDA steunen de wens om regels aan te scherpen om mogelijke misbruik of ongewenste bevoordeling te voorkomen.
- De Inspectie van het Onderwijs heeft de plannen vooraf positief beoordeeld en zal na de opening controleren hoe het onderwijs in de praktijk is.
"onze eigen basisschool"
Thierry Baudet van Forum voor Democratie spreekt over de school als "onze eigen basisschool" en benadrukt dat de instelling volledig door het Rijk wordt gefinancierd. Die politieke positionering maakt de zaak gevoelig. Voorstanders wijzen op de vrijheid van onderwijs: initiatiefnemers mogen scholen oprichten met een eigen levensbeschouwing. Tegelijkertijd gelden wettelijke eisen op het gebied van burgerschap, sociale veiligheid en onderwijskwaliteit, waar nieuwe scholen aan moeten voldoen.
Procedurele en inhoudelijke vragen
Critici vinden dat de huidige procedure ruimte laat voor resultaten die in de praktijk niet overeenkomen met directe ouderkeuzes. Een marktonderzoek waarin een klein aantal ouders aangeeft interesse te hebben, kan door extrapolatie en wettelijke correcties leiden tot een hoge prognose en daarmee tot bekostiging. Dat roept de vraag op of de systematiek van prognoses en correcties voldoende robuust is tegen ongewenste uitkomsten.
De Inspectie blijft een rol spelen: zij beoordeelde de oprichtingsplannen positief en zal toezicht houden op de uitvoering. Voor de wetgevende kant ligt er nu een politiek debat over het aanpassen van criteria zodat toekomstige bekostiging meer gebaseerd is op daadwerkelijke inschrijvingen of strengere toetsing van marktonderzoeken.
De zaak raakt aan grotere thema's in het onderwijsdebat: de balans tussen vrijheid van onderwijs en publieke verantwoording, de rol van prognoses in beleid en de controle op publieke uitgaven. Coalitiepartijen willen versneld veranderingen doorvoeren in de wetgeving om te voorkomen dat soortgelijke gevallen zich opnieuw voordoen.
De Renaissanceschool opent nu met een enkele groep en zal onder toezicht van de Inspectie functioneren. Het parlement debatteert de komende periode over mogelijke wetswijzigingen die de criteria voor rijksbekostiging moeten verscherpen.