De inflatie in Nederland is in juli opgelopen naar 3,1 procent ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van een snelle raming. De stijging wordt met name veroorzaakt door hogere kosten voor energie en motorbrandstoffen.
Oorzaak: hogere energieprijzen
De prijzen van energie en motorbrandstoffen stegen in juli met 9,7 procent, tegen een toename van 6 procent in juni. Het CBS koppelt die beweging aan de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten die sinds februari de olie- en gasmarkten beïnvloeden. Na een tijdelijke daling rond medio mei namen de koersen in juli weer toe, wat zich vertaalt in hogere consumentenprijzen.
"Vooralsnog lijken de prijsstijgingen van energie nog niet door te werken in andere sectoren. Maar het is logisch dat daar wel zorgen over bestaan," aldus CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.
Nog geen brede doorwerking, wel waarschuwende signalen
Volgens het CBS is de directe invloed op huishoudelijke energierekeningen vooralsnog beperkt vergeleken met eerdere schokken, zoals vlak na de Russische inval in Oekraïne. Vooralsnog zijn prijsstijgingen bij dagelijkse boodschappen nagenoeg afwezig: de categorie voedingsmiddelen, dranken en tabak bleef in juli vrijwel gelijk aan juni.
Andere componenten lieten in juli gematigde stijgingen zien: de prijzen in de dienstensector stegen met 4,1 procent (gelijk aan juni) en industriële goederen werden 0,8 procent duurder (tegen 0,7 procent in juni). De prijzen van consumentengoederen stegen in totaal met 1,6 procent, waarbij het CBS wijst op seizoenseffecten zoals uitverkoop bij kleding.
Europese meetmethode en eurozone
Op basis van de binnen de EU gehanteerde methode kwam de Nederlandse inflatie in juli uit op 2,9 procent, tegen 2,5 procent in juni. Het belangrijkste verschil tussen de Nederlandse en de Europese berekening is dat Nederland rekening houdt met de kosten van wonen in een eigen woning; de Europese maatstaf niet. Eurostat meldde voor de eurozone eveneens een inflatie van 2,9 procent in juli, ook daar gedreven door hoger energieprijzen.
Wat betekent dit voor huishoudens en beleid?
De stijging van energieprijzen kan op korte termijn de koopkracht aantasten, zeker als hogere grondstofprijzen doorwerken in energietarieven en transportkosten. Het CBS signaleert dat die doorwerking nog niet breed zichtbaar is, maar waarschuwt dat ontwikkeling in de tijd kan leiden tot bredere prijsstijgingen.
- Inflatie (NL-methode): 3,1% in juli versus 2,9% in juni
- Energie en brandstof: +9,7% in juli
- Dienstensector: +4,1% (gelijk aan juni)
- Industriële goederen: +0,8% (tegen 0,7% in juni)
| Categorie | Juli (jaar-op-jaar) |
|---|---|
| Totale inflatie (NL) | 3,1% |
| Energie & motorbrandstoffen | +9,7% |
| Dienstensector | +4,1% |
| Industriële goederen | +0,8% |
Voor beleidsmakers en marktpartijen is het belangrijk om het verloop van energieprijzen de komende maanden nauwlettend te volgen. Een aanhoudende opwaartse druk op energie kan leiden tot hogere inflatieverwachtingen en daarmee indirect tot veranderingen in rente- en begrotingsbeleid. Het CBS benadrukt dat tijdelijke seizoenseffecten, zoals uitverkoop van kleding, de maandcijfers kunnen beïnvloeden en dat de ontwikkeling over meerdere maanden moet worden bekeken voordat conclusies over trends worden getrokken.
Nog onduidelijk is in welke mate eventuele hogere energieprijzen zich zullen verspreiden naar prijsopbouw in transport, productie en diensten. Mocht dat gebeuren, dan is de kans groter dat de inflatie structureler hoger uitvalt dan de huidige raming laat zien.
Het CBS zal de op woensdag gepresenteerde snelle raming in latere publicaties mogelijk bijstellen wanneer meer gedetailleerde cijfers beschikbaar komen.