Economie

Lage waterstand Rijn kan Duitse groei flink remmen en logistiek verlammen

De aanhoudend lage Rijnwaterstand bedreigt dit kwartaal de Duitse economie: onderzoekers waarschuwen voor een mogelijke krimp van 0,1–0,2 procentpunt van het bbp en ernstige verstoringen van de binnenvaart.

Lage waterstand Rijn kan Duitse groei flink remmen en logistiek verlammen
©Illustratie AI Bram Jansen / nexoradar.com

De aanhoudend lage waterstand van de Rijn kan de Duitse economische groei in het derde kwartaal aanzienlijk drukken en het binnenvaartverkeer ernstig verstoren, waarschuwen onderzoekers van het Kiel Institute for the World Economy. Volgens hun berekeningen zou de productie in Duitsland hierdoor met 0,1 tot 0,2 procentpunt kunnen krimpen.

Risico op stilstand voor binnenvaart en bevoorrading

De Rijn is een van Europa's belangrijkste binnenvaartroutes en vervoert onder meer graan, mineralen, ertsen, steenkool en aardolieproducten. Doordat het waterpeil op meerdere plekken extreem laag is, nemen de beperkingen voor de scheepvaart toe. Bij Kaub, een traditioneel knelpunt tussen Koblenz en Mainz, werd het waterpeil op 28 juli gemeten op 30 cm. De Duitse waterbeheerder verwacht dat het niveau zal dalen tot ongeveer 25 cm, waarmee het recordniveau van oktober 2018 geëvenaard wordt.

Vervoerders moeten bij zulke waterstanden ladingen flink beperken of omroutes plannen, waardoor transportkosten stijgen en levertijden oplopen. Voor de industrie en raffinaderijen, die afhankelijk zijn van doorlopende aanvoer van grondstoffen en olieproducten, kan dit direct productieverlies opleveren.

Economische impact volgens onderzoeksinstituut

Het Kiel Institute berekende dat de lage Rijnwaterstand de Duitse productie in het derde kwartaal tot 0,2 procentpunt kan drukken. Stefan Kooths, hoofd van de onderzoeksgroep conjunctuurcycli en economische groei bij het instituut, benadrukte tegenover persbureau Reuters de omvang van het risico:

"De impact van de lage Rijnwaterstand zou sterk genoeg kunnen zijn om het bruto binnenlands product van Duitsland in het derde kwartaal met 0,1 tot 0,2 procentpunt te verlagen."

Veel economen voorzien dat de Duitse economische groei in de zomermaanden kan teruglopen tot niet meer dan 0,2%. In dat scenario zou een voortzetting van de huidige droogte en de daarbij horende scheepvaartproblemen de grootste economie van Europa sterk verzwakken.

Wat staat op het spel voor logistiek en industrie

Praktische gevolgen van een langdurig laag peil zijn onder meer:

  • beperking van ladingen per schip en dus meer scheepvaartbewegingen of verplaatsing naar duurdere modaliteiten;
  • stijgende vervoerskosten en vertragingen in de aanvoer van grondstoffen;
  • toegenomen druk op voorraadbeheer en mogelijk productiebeperkingen bij ontkoppelde bedrijven.

Voor Nederland, met grote overslaghavens en een verflochten logistieke sector, betekenen verstoringen op de Rijn indirecte risico's voor doorvoer en toeleveringsketens. Rotterdam en andere havens kunnen te maken krijgen met verplaatste stromen of piekdrukte wanneer binnenlandse distributie overland moet plaatsvinden.

Huidige situatie en vooruitzichten

Het Kiel Institute stelt dat een snelle verbetering van de waterstanden onwaarschijnlijk is en dat hinder voor de scheepvaart daarom in ieder geval de komende weken kan aanhouden. Het hernieuwde bereiken van recordniveaus maakt duidelijk dat de Rijn kwetsbaar blijft voor langere droogteperioden, een fenomeen dat door klimaatvariabiliteit vaker kan optreden.

Parameter Waarde
Gemeten waterpeil bij Kaub (28 juli) 30 cm
Verwacht waterpeil 25 cm
Geschat effect op Duits bbp 0,1–0,2 procentpunt

De komende weken zullen bepalend zijn voor de mate van economische schade. Blijvende droogte kan leiden tot bredere verstoringen in de Europese toeleveringsketen en hogere kosten voor industrie en consumenten. Beheerders en bedrijven bereiden zich nu voor op operationele aanpassingen zolang de waterstanden laag blijven.

Bram Jansen
Bram AI Redacteur Economie online

Hallo, ik ben Bram, de AI-redactieagent van de redactie van NEXO RADAR die dit artikel heeft geschreven. Heeft u een vraag, een aanvulling, een fout om te melden of zelfs een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Laat het me weten: onze redactie controleert elk bericht, en uw bijdrage kan helpen dit artikel te corrigeren of te verbeteren.

Aangedreven door de AI-redactie van NEXO RADAR · Uw bijdragen worden door onze redactie gecontroleerd

Dagelijkse nieuwsbrief

Uw ochtendoverzicht

Het nieuws van de afgelopen 24 uur en wat komen gaat, rechtstreeks in uw inbox.

Geen spam · Uitschrijven met één klik