Leeuwarden kampt met een groeiend aantal vaartuigen die zonder toestemming ligplaatsen innemen, stelt de gemeente in het recent gepubliceerde jaarverslag van de handhaving. De toename van zogenoemde 'langliggers' en het optreden tegen scheepswrakken leggen een druk op de beperkte middelen van de handhavers, met directe gevolgen voor bewoners en recreanten in onder andere Camminghaburen, Zuiderburen en de binnenstad.
Prioriteit ligt bij de binnenstad
Volgens het jaarverslag is het aantal meldingen over illegale ligplaatsen hoog in verhouding tot de beschikbare handhavingscapaciteit. De gemeente zegt daarom keuzes te hebben moeten maken bij de uitvoering van controles en handhavingsacties. "In 2025 lag de prioriteit bij de binnenstad. Voor aanleglocaties zoals Langesân en de havenkom in Camminghaburen, is afgesproken om voorlopig niet te handhaven en eerst het participatietraject af te wachten", schrijft de gemeente.
Dat betekent dat op sommige locaties overtredingen minder frequent worden aangepakt, in afwachting van bredere afspraken met bewoners en belanghebbenden. Voor bewoners van de binnenstad betekent dat enerzijds meer aandacht op drukke recreatieplekken maar anderzijds mogelijk langere wachttijden voordat opkomende problemen elders worden opgelost.
Afgenomen inzet van bestuursdwang, meer informele interventies
Het verslag laat zien dat het formele instrumentarium minder vaak is ingezet. Waar in 2024 nog 65 keer een 'last onder bestuursdwang' werd opgelegd, daalde dat aantal tot 16 keer in het meest recente jaar. Tegelijkertijd werden 283 rapportages opgesteld over waargenomen overtredingen. De gemeente stelt dat zij daardoor vaker kiest voor "informelere methoden" bij de aanpak.
- 65 keer last onder bestuursdwang in 2024
- 16 keer last onder bestuursdwang in 2025
- 283 rapportages over overtredingen in het meest recente verslagjaar
Opslagruimte knelpunt bij verwijdering wrakken
Een ander knelpunt is de opslagcapaciteit voor vaartuigen die zijn verwijderd of geborgen. De regels schrijven voor dat wrakken dertien weken moeten worden bewaard zodat eigenaren zich kunnen melden. Door het uitblijven van meldingen bleven opslagplaatsen langdurig bezet, waardoor de gemeente minder wrakken kon bergen en verwijderen.
Het jaarverslag meldt dat Leeuwarden vorig jaar negen scheepswrakken heeft opgeslagen en uiteindelijk vernietigd. Er waren meer wrakken aanwezig, maar de gemeente concentreerde zich op de binnenstad en risicoplekken vanwege het gebrek aan opslagruimte.
| Onderwerp | Cijfer |
|---|---|
| Last onder bestuursdwang (2024) | 65 |
| Last onder bestuursdwang (2025) | 16 |
| Rapportages | 283 |
| Verwijderde en vernietigde wrakken | 9 |
Overlast en experiment met varende handhavers
Woonbootbewoners rond de binnenstad klagen al langere tijd over geluidsoverlast door snellere boten en versterkte muziek. Het bestrijden van dit soort overlast bleek in de praktijk lastig. Als reactie startte de gemeente vorig jaar een kleinschalig experiment met varende handhavers: vier medewerkers volgden een opleiding en behaalden hun vaarbewijs. Zij richtten zich vooral op geluidsoverlast en hinder door golfslag veroorzaakt door snelvaren en maakten gebruik van de boot van de havenmeester.
"In juli en augustus zijn vier mensen opgeleid en hebben zij hun vaarbewijs gehaald. Zij richtten zich vooral op geluidsoverlast door versterkte muziek en hinder door golfslag door snelvaren."
Dit experiment liet zien dat gerichte inzet op water de overlast op specifieke plekken kan adresseren, maar structurele oplossing vraagt om meer capaciteit en duidelijke beleidskeuzes over waar en wanneer te handhaven.
Voor bewoners betekent het huidige beleid dat bepaalde plekken, zoals populaire aanlegplaatsen buiten de binnenstad, voorlopig minder prioriteit krijgen. De gemeente stelt dat participatietrajecten met lokale betrokkenen eerst gevoerd moeten worden voordat op grote schaal wordt gehandhaafd. Voor veel inwoners en recreanten blijft de balans tussen toegankelijk watergebruik en leefbaarheid een bron van spanning, waar in de komende jaren concrete keuzes en extra capaciteit voor nodig zijn.