Unieke avond rond improvisatie op historisch orgel
ZEIST – De tweede editie van de concertserie Bätz Orgelpracht Oude Kerk Zeist wordt op woensdag 5 augustus 2026 geopend door organist Gerben Mourik. Het concert heeft een bijzondere insteek: Mourik geeft naar eigen zeggen jaarlijks slechts één volledig improvisatieconcert en heeft dit jaar gekozen voor de Oude Kerk in Zeist. Alle composities ontstaan ter plekke, waardoor iedere uitvoering uniek is.
Gerben Mourik is stadsorganist van de Grote- of Sint-Michaëlskerk in Oudewater en staat volgens de aankondiging bekend om zijn combinatie van vakmanschap, verbeeldingskracht en muzikaliteit bij improvisatie. De programmering van de avond bevat zowel klassieke vormen als meer verhalende en liturgische improvisaties.
Publiek levert thema’s aan
Een opvallend element van het concert is de actieve rol voor het publiek. Bezoekers krijgen de mogelijkheid om thema’s of melodieën aan te dragen waarop Mourik onmiddellijk zal improviseren. De organisatie verwacht daardoor spontane en verrassende muzikale momenten die nergens elders in dezelfde vorm terugkomen.
- Datum: woensdag 5 augustus 2026
- Locatie: Oude Kerk, Zeist
- Hoofdact: Gerben Mourik (improvisatieconcert)
- Publieksparticipatie: thema’s of melodieën op verzoek
De combinatie van vaste programmaonderdelen en improvisaties op verzoek maakt het concert zowel voor liefhebbers van orgelmuziek als voor een breder publiek aantrekkelijk.
Een literaire inspiratie: de roeping van Elia
Een hoogtepunt van de avond is een muzikale verbeelding van de roeping van de profeet Elia, gebaseerd op 1 Koningen 19:11-13. In die Bijbeltekst is God niet aanwezig in de storm, de aardbeving of het vuur, maar in het zachte suizen van de stilte. Mourik vertaalt deze passage naar een meeslepende improvisatie waarmee luisteraars het verhaal muzikaal moeten kunnen beleven.
"Hij zei: ‘Ga naar buiten en ga op de berg staan, voor het aangezicht van de HEERE.’ En zie, de HEERE ging voorbij. Een grote en sterke wind, die bergen spleet en rotsen verbrijzelde, ging voor de HEERE uit. Maar de HEERE was niet in de wind. Na de wind kwam een aardbeving, maar de HEERE was ook niet in de aardbeving. Na de aardbeving kwam een vuur, maar de HEERE was ook niet in het vuur. En na het vuur een zachte stilte."
De muzikale uitwerking van deze tekst is onderdeel van het officiële programma van de avond en vormt volgens de toelichting een intentie om het religieuze verhaal via klank en dynamiek te laten spreken.
Programma-overzicht
Naast de compositie over de roeping van Elia bevat het geplande programma meerdere improvisaties en klassieke vormen. Het programma, zoals gepubliceerd door de organisator, bestaat onder meer uit variaties, meditatieve stukken en een triptiek in Duits-romantische stijl.
| Programma-onderdeel | Aard van het stuk |
|---|---|
| Variaties over een thema uit het publiek | Improvisatie, klassieke stijl |
| De roeping van Elia | Muzikale verbeelding van 1 Koningen 19:11-13 |
| Rondo over een thema uit het publiek | Improvisatie |
| Meditatie over een thema uit het publiek | Improvisatie, contemplatief |
| Scherzo / Triptiek / Preludium / Adagio / Finale | Verschillende stijlen, waaronder Duits-romantisch |
De organisatoren benadrukken dat omdat het om improvisatie gaat, geen enkel deel van het programma later precies dezelfde vorm zal hebben of worden herhaald.
Lokale betekenis en context
De keuze voor de Oude Kerk als locatie sluit aan bij de recente inspanningen in Zeist om kerken en historische locaties vaker te benutten voor culturele programmering. Voor een stad van Zeists omvang biedt een dergelijk exclusief concert kansen om zowel inwoners als bezoekers kennis te laten maken met gespecialiseerde muziekvormen. De interactieve opzet kan nieuwe doelgroepen aantrekken, waaronder mensen die normaal niet naar orgelconcerten gaan.
Praktische informatie over aanvangstijd, kaartverkoop en eventuele coronamaatregelen is niet in de persmededeling genoemd; geïnteresseerden wordt geadviseerd de lokale organisatie of de website van de Oude Kerk te raadplegen voor actuele details.
Het optreden markeert de start van de tweede editie van de concertserie Bätz Orgelpracht, waarmee de initiatiefnemers de reputatie van de Oude Kerk als podium voor hoogwaardige orgelmuziek willen versterken.