De gemeente Vlaardingen wil zichzelf de eerste mogelijkheid geven om de parkeergarages Liesveld en Hoogstraat terug te kopen als de eigenaar besluit ze te verkopen. Het college heeft een voorstel aan de gemeenteraad gestuurd om op beide panden een zogeheten voorkeursrecht te vestigen op grond van de Omgevingswet.
Achtergrond en wettelijke grondslag
De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking trad, biedt gemeenten onder meer de bevoegdheid om een voorkeursrecht op een pand of perceel vast te leggen. Als de gemeenteraad het voorstel goedkeurt, krijgt de gemeente gedurende vijf jaar het eerste recht om de garages over te nemen wanneer de eigenaar tot vervreemding overgaat.
Waarom de gemeente ingrijpt
In het collegevoorstel stelt het gemeentebestuur dat de huidige eigenaar van de garages voornemens lijkt te zijn deze te vervreemden. Volgens het college maakt dat de herontwikkeling van de binnenstad onzeker, omdat zowel de Liesveldgarage als de Hoogstraatgarage midden in het plangebied liggen.
"De huidige eigenaar van de garages lijkt voornemens te zijn deze garages te gaan vervreemden", schrijft het college aan de gemeenteraad.
De parkeergarages spelen volgens de gemeente een belangrijke rol bij de inrichting en bereikbaarheid van het centrum. Door de ligging zouden beslissingen over gebruik en beheer directe gevolgen hebben voor de uitvoerbaarheid van de geplande gebiedsontwikkeling.
Parkeersituatie en binnenstadplannen
De garages waren tot 2008 in eigendom van de gemeente. Daarna zijn ze verkocht; lange tijd was APCOA eigenaar, maar recent zijn de activiteiten overgenomen door Q-Park. De gemeente wijst op structurele knelpunten in het centrum: door hoge tarieven in de garages is parkeergedrag verschoven richting straatparkeren, terwijl de garages nog plaatsen vrij hebben.
Als eigenaar zou de gemeente zelf de tarieven kunnen bepalen en daarmee mogelijk het parkeerbeleid sturen. Het belangrijkste argument om het voorkeursrecht in te stellen is echter ruimtelijk: de parkeergarages liggen in het hart van het plangebied voor de herontwikkeling van de binnenstad, waar onder meer 800 woningen worden voorzien.
- Het voorkeursrecht duurt bij besluit van de raad maximaal vijf jaar.
- Doel is om ruimte en zekerheid te creëren voor de uitvoering van binnenstadplannen.
- Als eigenaar kan de gemeente zowel tarieven als toekomstige gebruiksfuncties beïnvloeden.
Mogelijke gevolgen en aandachtspunten
Het vestigen van een voorkeursrecht is een preventief instrument: het verplicht de eigenaar niet tot verkoop, maar geeft de gemeente prioriteit bij eventuele transacties. Voor bewoners en ondernemers in het centrum kan dit gevolgen hebben op meerdere terreinen:
- Bereikbaarheid: verandering van functie of tarief kan invloed hebben op waar bezoekers en bewoners parkeren.
- Huisvesting en ontwikkeling: eigendom door de gemeente kan de ontwikkeling van woningen en openbare ruimte vergemakkelijken.
- Financiën en beheer: gemeentelijk bezit brengt onderhouds- en exploitatielasten met zich mee.
Het college benadrukt dat het voorkeursrecht nodig is om "voldoende grip te houden op de gebiedsontwikkeling". Beslissingen over al dan niet gebruikmaken van het voorkeursrecht volgen later, afhankelijk van marktbewegingen en verdere bestuurlijke afwegingen.
| Garage | Eigendom tot 2008 | Recente eigenaar | Rol in binnenstad |
|---|---|---|---|
| Liesveld | Gemeente | APCOA → Q-Park | Midden in plangebied voor herontwikkeling |
| Hoogstraat | Gemeente | APCOA → Q-Park | Midden in plangebied voor herontwikkeling |
De gemeenteraad moet het voorstel nog behandelen en goedkeuren. Als dat gebeurt, treedt het voorkeursrecht in werking voor een periode van vijf jaar. Of en wanneer de gemeente daadwerkelijk tot aankoop overgaat, hangt af van toekomstige stappen van de eigenaar en politieke besluitvorming.
Voor inwoners van Vlaardingen is dit politieke instrument vooral van belang vanwege de mogelijke impact op parkeren, bereikbaarheid en de uitvoering van de ambities voor een aantrekkelijker en dichter bevolkte binnenstad.