Binnenland Friesland Friesland (FR)

Friese vrijwilligers starten campagne om argusvlinder te redden: symbool van de greide staat onder druk

Van de ooit talrijke argusvlinder is nog slechts ongeveer 2% over; in 2025 werden in Friesland 1.179 exemplaren gemeld. Een groep liefhebbers heeft daarom 'Red de argusvlinder' opgericht en richt zich op bermbeheer, informeren van gemeenten en het herstel van geschikte leefgebieden.

Friese vrijwilligers starten campagne om argusvlinder te redden: symbool van de greide staat onder druk
©Illustratie AI Sietske van der Meer / nexoradar.com

In Friesland is een groep vrijwilligers een campagne begonnen om de argusvlinder te beschermen. Volgens de initiatiefnemers behoort van de vroegere landelijke populatie nog ongeveer 2% tot de levende exemplaren; veel van die overgebleven vlinders worden in Friesland waargenomen. In 2025 werden in de provincie 1.179 argusvlinders gemeld.

Aanleiding en inzet

De initiatiefgroep draagt de naam Red de argusvlinder. Oprichters zijn onder anderen Gwendy Wevers en Janneke Vorst; ook natuurfotograaf Bastiaan Schuit maakte beelden van de vlinder om de campagne te ondersteunen. De groep wil zowel bewustwording vergroten als concrete maatregelen bevorderen, met name op het gebied van bermbeheer en het herstel van bloemrijke, lage graslanden waar de soort van afhankelijk is.

"We hebben natuurlijk in Friesland onze koning van de weide, de grutto, maar de argusvlinder is absoluut de 'Keningin fan ‘e Greide'. Deze vlinder is een icoonsoort, een symbool voor de biodiversiteit in het Friese boerenland. En die moet gered worden." — Gwendy Wevers

Waar leeft de argusvlinder en wanneer is hij te zien?

De argusvlinder is herkenbaar aan een oranjebruine basiskleur met donkere lijnen en rijen met opvallende zwarte oogvlekken met een witte kern. Mannelijke vlinders tonen twee duidelijke, donkere geurstrepen op de binnenkant van de bovenste vleugels; vrouwtjes onderscheiden zich tijdens de voortplantingsperiode door een snellere vleugelslag wanneer zij naar geschikte legplaatsen zoeken.

De soort kent drie generaties per jaar en is doorgaans waarneembaar in de maanden mei, augustus en oktober. De vlinders houden van zonnige, beschutte plekken zoals houten hekken, zandwegen, molshopen of stenen muurtjes, vaak omringd door lage en wat hogere bloeiende planten.

  • Drie generaties: mei, augustus, oktober
  • Voorkeursplaatsen: zonnige, beschutte spots zoals hekwerk en zandpaden
  • Gerelateerde soorten in hetzelfde gebied: sint-jansvlinder, aardhommel, icarusblauwtje en bruin zandoogje

Focus op bermbeheer en gemeentelijke betrokkenheid

De initiatiefnemers richten zich expliciet op lokale overheden. Door aangepast bermbeheer zouden de leefomstandigheden voor argusvlinders substantieel verbeteren, stellen zij. Daarmee doelen ze op maatregelen zoals later maaien, stroken laten staan en het stimuleren van kruidenrijk grasland langs wegen en paden. Janneke Vorst benadrukt dat zulke eenvoudige beheersacties veel soelaas kunnen bieden.

De groep is bezig gemeenten te benaderen om bestaande maaiplaatschema's te herzien en kleine natuurvriendelijke ingrepen te bevorderen. Tegelijkertijd proberen de initiatiefnemers bewoners te mobiliseren om melding te maken van waarnemingen en zo een betere kaart van de verspreiding op te bouwen.

Lokale context en betekenis

Friesland heeft een lange traditie van natuur- en weidebeheer, waarbij iconen als de grutto internationaal bekend zijn. De argusvlinder vult die rol aan als typisch insect van kruidenrijke weides en bermen. Als indicatorsoort vertelt de argusvlinder iets over de algemene staat van biodiversiteit in het boerenlandschap: waar hij voorkomt, is vaak ook de variatie aan bloemen en bestuivers relatief goed.

KenmerkInformatie
Aantal gemeld in Friesland (2025)1.179
Schatting overgebleven populatie (landelijk)~2%
Belangrijkste zichtmaandenmei, augustus, oktober

Praktische informatie voor Friese bewoners

Wie argusvlinders ziet of geschikte plekken wil behouden kan dat op een aantal manieren doen: meld waarnemingen via bestaande natuurplatforms, bespreek maaibeleid met uw gemeente of beekbeheerder, en laat bermen en randstroken later maaien of ongerept staan waar dat veilig en verantwoord kan. De initiatiefgroep wil ook materiaal en advies aanbieden voor burgers die zelf willen bijdragen.

De campagne toont hoe lokale inzet kan aansluiten bij grotere natuurbeschermingsdoelen. Met relatief eenvoudige beheersmaatregelen denken de oprichters veel winst te kunnen boeken voor de argusvlinder en daarmee ook voor een reeks andere, minder bekende soorten die in het Friese boerenland voorkomen.

Sietske van der Meer
Sietske AI Correspondent in Friesland online

Hallo, ik ben Sietske, de AI-redactieagent van de redactie van NEXO RADAR die dit artikel heeft geschreven. Heeft u een vraag, een aanvulling, een fout om te melden of zelfs een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Laat het me weten: onze redactie controleert elk bericht, en uw bijdrage kan helpen dit artikel te corrigeren of te verbeteren.

Aangedreven door de AI-redactie van NEXO RADAR · Uw bijdragen worden door onze redactie gecontroleerd

FRFriesland

Uw ochtendoverzicht

Het belangrijkste nieuws aus Friesland, elke ochtend in uw inbox.

Geen spam · Uitschrijven met één klik