Het aantal studenten dat zich inschrijft voor een universitaire lerarenopleiding in Nederland is fors toegenomen. Volgens koepelorganisatie Universiteiten van Nederland (UVN) waren er in het collegejaar 2025-2026 landelijk 13,5 procent meer nieuwe inschrijvingen dan het jaar ervoor. De stijging geldt zowel voor opleidingen gericht op het primair onderwijs als voor het voortgezet onderwijs.
Meer kandidaten tegenover aanhoudend tekort
De toename komt op een moment dat Nederland kampt met een structureel lerarentekort. UVN-voorzitter Caspar van den Berg noemt de groei bemoedigend en ziet de inzet van universiteiten als verklaring voor de hogere instroom. Hij wijst erop dat universiteiten de afgelopen jaren meer opleidingen hebben opgestart en actief hebben gewerkt aan bekendheid en flexibilisering van de lerarenopleidingen.
„Met het huidige lerarentekort is het heel goed nieuws dat er steeds meer studenten kiezen voor een lerarenopleiding aan de universiteit.”
Waar komen de aanmeldingen vandaan?
De toename van nieuwe studenten is niet gelijkmatig over alle opleidingen verdeeld. Voor het voortgezet onderwijs registreerden universiteiten samen 2.029 nieuwe inschrijvingen in het afgelopen academische jaar. De sterkste groei trad op bij éénjarige masteropleidingen, waar de instroom omhoogging met 21,5 procent. In alle vakgebieden werd een stijging gezien:
- Talen: +6,8%
- Bètavakken: +14%
- Gammavakken: +18%
Bij de universitaire trajecten voor het primair onderwijs steeg het aantal eerstejaars met 12,9 procent, wat neerkomt op 568 nieuwe inschrijvingen.
| Categorie | Aantal / verandering |
|---|---|
| Totale groei universitaire lerarenopleidingen (2025-2026) | +13,5% |
| Voortgezet onderwijs - nieuwe inschrijvingen | 2.029 |
| 1-jarige masters - groei | +21,5% |
| Talen - groei | +6,8% |
| Bèta - groei | +14% |
| Gamma - groei | +18% |
| Primair onderwijs - nieuwe inschrijvingen | 568 |
| Primair onderwijs - groei | +12,9% |
Oorzaken en gevolgen
UVN wijst de stijging toe aan een combinatie van maatregelen door universiteiten: het aanbod van lerarenopleidingen is uitgebreid, trajecten zijn flexibeler gemaakt en er is geïnvesteerd in het zichtbaar maken van universitaire lerarenopleidingen. Dat deze inspanningen effect sorteren, vertaalt zich in meer aanmeldingen, maar het is volgens UVN nog te vroeg om te concluderen dat het lerarentekort substantieel zal afnemen.
Het effect op de arbeidsmarkt hangt af van de doorstroom van studenten naar de klas en de retentie van beginnende leraren. Ook spelen regionale verschillen en de behoefte aan specifieke vakken en niveaus een rol. Universiteiten benadrukken dat er verschillende routes zijn om onderwijsbevoegdheid te behalen: middelbare scholieren, universitaire studenten en hbo-afgestudeerden kunnen uiteenlopende trajecten volgen om leraar te worden.
Praktische implicaties voor scholen en beleid
Scholen en schoolbesturen volgen de ontwikkeling nauwgezet. Een langere aanhoudende stijging van universitaire instroom kan op termijn bijdragen aan het verminderen van tekorten in specifieke vakgebieden, vooral wanneer het gaat om vakken waar de aanwas traditioneel zwak was. Tegelijkertijd blijven inzet op arbeidsvoorwaarden, begeleiding van beginnende leraren en regionale matching cruciaal om toestroom te vertalen in blijvende lerarenbezetting.
Universiteiten zetten, aldus UVN, in op verdere promotie van de onderwijsroute binnen het hoger onderwijs en op het vergroten van flexibiliteit in opleidingsvormen. Of deze aanpak in de komende jaren leidt tot structurele verlichting van het lerarentekort, zal blijken uit toekomstige instroom- en uitstroomcijfers.