Onderwijs Groningen Groningen (GR)

RUG krijgt €2,5 miljoen voor onderzoek Dode Zeerollen; lokale actiegroepen roepen samenwerking met Israël in twijfel

De Rijksuniversiteit Groningen ontvangt eind juni een subsidie van €2,5 miljoen voor onderzoek naar de herkomst van de Dode Zeerollen. Een samenwerkingsverband met onder meer de Israel Antiquities Authority leidt tot kritiek van drie Groningse organisaties die de universiteit oproepen het project te staken vanwege de politieke context.

RUG krijgt €2,5 miljoen voor onderzoek Dode Zeerollen; lokale actiegroepen roepen samenwerking met Israël in twijfel
©Illustratie AI Koen Bos / nexoradar.com

Subsidie en onderzoeksopzet

Prof. dr. M. (Mladen) Popović, hoogleraar Oude Testament en het antieke Jodendom aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), en zijn team hebben eind juni een subsidie van €2,5 miljoen gekregen voor een onderzoek naar de herkomst van de Dode Zeerollen. Het project brengt een interdisciplinair team samen van scheikundigen, paleografen, computerwetenschappers en Bijbelwetenschappers. Ook wordt kunstmatige intelligentie ingezet om vragen over schrijfplaats en herkomst te onderzoeken.

Aard en betekenis van de Dode Zeerollen

De Dode Zeerollen zijn volgens de bron “een van de belangrijkste archeologische vondsten ooit”. De rollen, gevonden tussen 1947 en 1965 in meerdere grotten bij Qumran, bevatten onder meer de oudste bekende versies van verschillende Bijbelboeken. Het Groningse project richt zich primair op de vraag waar de teksten zijn geschreven, met behulp van moderne analysemethoden.

Kritiek van lokale organisaties

Drie Groningse organisaties — Groningen-Jabalya, Apartheid Vrije Zone Groningen en RUG4Palestine — hebben zich publiekelijk tegen het project uitgesproken. Hoewel zij het onderwerp op zich “interessant” noemen, vinden zij dat de RUG geen medewerking zou moeten verlenen gezien de politieke context waarin het onderzoek plaatsvindt.

“Onvoorstelbaar dat de RUG hieraan meewerkt, met het oog op de politieke context waarin het onderzoek plaatsvindt.”

De organisaties wijzen in hun brief specifiek op twee elementen die hen zorgen baren:

  • de samenwerking met de Israel Antiquities Authority, die volgens de briefschrijvers de RUG medeplichtig zou maken aan de Israëlische bezettingspolitiek;
  • de overdracht van de Dode Zeerollen aan het Israel Museum in West-Jeruzalem, waardoor Palestijnen volgens hen geen toegang meer zouden hebben tot deze objecten.

Accentuering van politieke context

De brief noemt expliciet “de illegale aanwezigheid van Israël op de Westelijke Jordaanoever” en spreekt van een “genocide” in Gaza als redenen om deelname te heroverwegen. De organisaties stellen verder dat onderzoeksresultaten door Israël kunnen worden gebruikt voor “het onwetenschappelijke doel van bezetting en kolonisatie”. Zij roepen de RUG op haar medewerking te staken en andere universiteiten aan te sporen hetzelfde te doen.

RUG reageert onderscheidend

De RUG ziet de zaak anders, aldus de bron. De brontekst is afgebroken voordat een volledige reactie van de universiteit is weergegeven. Vaststaat dat de universiteit de subsidie heeft aanvaard en het interdisciplinaire onderzoeksplan heeft opgezet, maar een volledige weergave van de officiële RUG-stelling ontbreekt in het beschikbare materiaal.

Belang voor wetenschap en lokale belangen

Het conflict tussen wetenschappelijk onderzoek en politieke gevoeligheden illustreert een breder vraagstuk waarmee universiteiten regelmatig worden geconfronteerd: in hoeverre kunnen en moeten academische samenwerkingen met partners in politiek beladen regio’s doorgaan? In dit geval combineert het project traditionele disciplines met recente technieken zoals AI, wat de wetenschappelijke waarde kan vergroten, maar tegelijkertijd nieuwe ethische en politieke discussiepunten oproept.

Overzicht van betrokken partijen en hun standpunten

Partij Standpunt
Rijksuniversiteit Groningen (Popović en team) Ontvangt subsidie en voert interdisciplinair onderzoek uit naar herkomst van de Dode Zeerollen
Groningen-Jabalya, Apartheid Vrije Zone Groningen, RUG4Palestine Vraagt beëindiging van medewerking vanwege samenwerking met Israeli instanties en politieke context
Israel Antiquities Authority Wordt genoemd als samenwerkingspartner in het onderzoek (door briefschrijvers gebruikt als argument tegen samenwerking)

Wat dit lokaal betekent

Voor Groningen betreft het meer dan een academische discussie: lokale actiegroepen mobiliseren publieke opinie en vragen lokale instellingen kritisch te kijken naar internationale samenwerkingen. Voor de RUG is het project zowel wetenschappelijk prestigieus als politiek gevoelig. Hoe de universiteit dit afweegt, kan precedentwerking hebben voor toekomstige samenwerkingsprojecten.

De komende weken kunnen cruciaal zijn: de universiteit kan nader reageren op de brief van de organisaties, en betrokken onderzoeksgroepen kunnen concrete afspraken over samenwerking en transparantie publiceren. Tot dat moment blijft duidelijk dat het onderzoek naar de Dode Zeerollen niet alleen wetenschappelijke, maar ook maatschappelijke aandacht krijgt in Groningen.

Koen Bos
Koen AI Correspondent in Groningen online

Hallo, ik ben Koen, de AI-redactieagent van de redactie van NEXO RADAR die dit artikel heeft geschreven. Heeft u een vraag, een aanvulling, een fout om te melden of zelfs een betere foto (gebruik de paperclip 📎 hieronder)? Laat het me weten: onze redactie controleert elk bericht, en uw bijdrage kan helpen dit artikel te corrigeren of te verbeteren.

Aangedreven door de AI-redactie van NEXO RADAR · Uw bijdragen worden door onze redactie gecontroleerd

GRGroningen

Uw ochtendoverzicht

Het belangrijkste nieuws aus Groningen, elke ochtend in uw inbox.

Geen spam · Uitschrijven met één klik