Belangrijke bestedingskeuzes in Nationaal Programma Onderwijs
Van de €5,8 miljard die beschikbaar kwam via het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor primair en voortgezet onderwijs, is een groot deel volgens verklaringen tijdens een enquêtecommissie ingezet voor activiteiten gericht op sociaal-emotioneel herstel. Uit het verhoor van Paul Rosenmöller, voormalig voorzitter van de VO-raad, bleek dat veel geld is besteed aan groepsvorming, sport, kampen en uitjes, en niet uitsluitend aan onderwijsinhoudelijke interventies in de klas.
Rosenmöller stelde dat die keuze samenhing met een brede zorg binnen scholen over het welzijn van leerlingen na de coronaperiode. De middelen waren bedoeld om achterstanden weg te werken, maar volgens zijn toelichting werden onderdelen van de NPO-aanpak gericht op het herstel van sociaal-emotionele schade.
Wat is gezegd tijdens het verhoor
“Daar werd een belangrijk deel van die NPO-middelen, de middelen van het Nationaal Programma Onderwijs – dat was heel veel geld, namelijk 5,8 miljard voor het funderend onderwijs – aan besteed.”
Rosenmöller verklaarde verder dat de aankondiging van het NPO in februari 2021 voor veel scholen onverwacht kwam en dat de verdere uitwerking in mei 2021 volgde. Volgens hem lag er voor besteding een limitatieve lijst met interventies klaar, die weliswaar ingewikkeld was maar waarmee scholen naar zijn zeggen goed uit de voeten konden.
Concrete bestedingscategorieën
De beschrijving van Rosenmöller geeft richting aan welke categorieën in de praktijk middelen ontvingen. Belangrijke voorbeelden zijn:
- Groepsvorming — activiteiten gericht op het herstel van sociale samenhang binnen klassen;
- Sport en beweging — extra bewegingsaanbod en sportdagen;
- Kampen en uitjes — schoolkampen en excursies bedoeld als groepsherstel en kennismaking;
- Sociaal-emotionele interventies — trainingen en programma’s gericht op welzijn en weerbaarheid.
Vragen over prioritering en doelmatigheid
De verklaring roept fundamentele vragen op over de inrichting van het NPO en de balans tussen het bestrijden van leerachterstanden en het bieden van sociaal-emotionele ondersteuning. Critici vroegen zich tijdens de commissie af of middelen die primair bedoeld waren om onderwijsachterstanden te bestrijden daardoor niet te veel buiten de klas terecht zijn gekomen.
| Aspect | Volgens verhoor Paul Rosenmöller |
|---|---|
| Totale middelen | €5,8 miljard |
| Belangrijke bestedingsrichtingen | Groepsvorming, sport, kampen, sociaal-emotionele programma’s |
| Tijd van aankondiging | Februari 2021 (uitwerking mei 2021) |
Voor ouders en scholen in Kampen is deze landelijke discussie relevant omdat lokale bestedingskeuzes en verantwoording gevolgen hebben voor de onderwijspraktijk in de gemeente. Hoe scholen in Kampen de richtlijnen van het NPO hebben geïnterpreteerd en welke concrete activiteiten met behulp van NPO-gelden zijn georganiseerd, valt buiten de scope van het verhoor maar is een onderwerp waarop lokale scholenbesturen en het gemeentelijk onderwijsveld verantwoording kunnen worden gevraagd.
Wat betekent dit voor Kampen?
Enerzijds kan het inzetten van middelen op sociaal-emotioneel herstel verklaren waarom scholen in Kampen (en elders) extra aandacht kregen voor groepsactiviteiten en buitenschoolse programma’s na de pandemie. Anderzijds is het voor ouders en beleidsmakers van belang te weten in welke mate deze bestedingen hebben bijgedragen aan het beoogde doel: het wegwerken van leerachterstanden.
Voor nadere duiding en cijfers van lokale bestedingen verwijzen schoolbesturen en de gemeente Kampen naar hun jaarrekeningen en verantwoordingen. Ouders die willen weten of en hoe hun school NPO-middelen heeft ingezet, kunnen dit navragen bij het schoolbestuur of via de gemeentelijke onderwijsafdeling.
Ter plaatse onderzocht: verklaring van Paul Rosenmöller tijdens de parlementaire enquête en beschikbare openbare toelichtingen over het Nationaal Programma Onderwijs.